Pędziwiatry

Życie bez barier – praktyczne wskazówki i historia, która dodaje skrzydeł.

Każdego dnia Twoje dziecko zasługuje na pełny udział w życiu społecznym.

Proste prawda?

Sprawa nieco się komplikuje, jeśli Twoje dziecko porusza się dzięki wózkowi inwalidzkiemu…

Niestety, bariery architektoniczne i brak odpowiedniego przygotowania wielu miejsc publicznych sprawiają, że nawet podstawowe czynności, takie jak wejście do sklepu, kina czy pociągu stają się wyzwaniem. Zdarza się, że personel nie wie, jak prawidłowo pomóc osobie poruszającej się na wózku. Nasz świat wciąż nie jest w pełni przygotowany dla dzieci/dorosłych z niepełnosprawnościami.

Jednak zawsze można COŚ zrobić, czasami pozorny „drobiazg”, może wiele zmienić.

Zacznę od najistotniejszych aspektów, czyli od życia codziennego.

Praktyczne wskazówki

Jeśli Twoje dziecko porusza się dzięki wózkowi inwalidzkiemu… Szczerze, tak zupełnie szczerze… i jest to moja subiektywna opinia… nie mogę się powstrzymać… Trudno mi używać sformułowania „wózek inwalidzki”, wolałabym inną, mniej stygmatyzującą nazwę. Wróżka Zuzia powiedziałaby „krzesło z kółkami” a ja… może „dziecko poruszające się na kółkach”? Może Ty mi coś podpowiesz?

Wracając do tematu, poniżej znajdziesz praktyczne porady, które pomogą w codziennym funkcjonowaniu, planowaniu aktywności i wspieraniu niezależności Twojego dziecka.

Adaptacja przestrzeni domowej

Aby dziecko mogło jak najbardziej samodzielnie poruszać się w domu, warto odpowiednio dostosować przestrzeń:

Wejścia i korytarze

• Szerokie drzwi i przejścia: upewnij się, że drzwi są wystarczająco szerokie, a korytarze nie są „zagracone” meblami. To pozwoli na łatwe manewrowanie wózkiem. Szerokość drzwi: minimum 90 cm zapewni swobodny przejazd wózka.
• Brak progów: jeśli to możliwe, usuń progi lub zamontuj małe rampy.
• Schody: jeśli w domu znajdują się schody, warto rozważyć instalację ramp lub windy, by ułatwić dostęp do wszystkich pomieszczeń.

Łazienka

• Zamontuj uchwyty przy toalecie, obniżoną umywalkę oraz prysznic z otwartą przestrzenią. Możesz rozważyć montaż siedziska prysznicowego. Bardzo istotne jest wyposażenie łazienki w antypoślizgowe maty
• Polecam artykuł, w którym zajdziesz więcej praktycznych wskazówek dotyczących aranżacji łazienki.

Antypoślizgowe podłogi

Unikaj śliskich powierzchni – lepsze są wykładziny antypoślizgowe lub maty.

Pokój dziecka

Ważne, aby Twoje dziecko czuło się w nim dobrze, to jego królestwo 😉

• Ustaw meble w taki sposób, aby pozostawić wystarczająco dużo miejsca na swobodne poruszanie się wózkiem.
• Meble powinny być umieszczone tak, aby dziecko miało łatwy dostęp do przedmiotów codziennego użytku. Zmniejszenie wysokości blatu biurka oraz dostosowanie szafek pozwoli dziecku łatwiej korzystać z przestrzeni, nawet jeśli wymaga pomocy przy niektórych czynnościach.
• Na jakiej wysokości zamontować blaty/półki? Optymalna wysokość to 70–85 cm. W sprzedaży dostępne są burka z regulowaną wysokością😉.

Kuchnia

Tutaj warto się zastanowić, kto najczęściej z niej korzysta i wybrać kompromis.

Inteligentne rozwiązania technologiczne?

• Automatyka domowa: wprowadzenie tanich inteligentnych rozwiązań, takich jak gniazdka i oświetlenie sterowane smartfonem, może ułatwić codzienne czynności, np. zdalne włączanie światła.
• Funkcje dostępności w urządzeniach mobilnych: wykorzystanie wbudowanych funkcji dostępności w smartfonach i tabletach pozwoli dziecku na łatwiejszą komunikację oraz korzystanie z multimediów.

Pamiętaj, że konkretne wymiary mogą być modyfikowane w zależności od indywidualnych potrzeb dziecka. Warto skonsultować projekt, aby dopasować adaptację do specyficznych warunków i możliwości przestrzeni mieszkalnej.

Kto pyta nie błądzi 😉

Jeśli Twoje dziecko korzysta z pomocy fizjoterapeuty, możesz poprosić go o podpowiedź, np. jak dostosować przestrzeń do indywidualnych potrzeb dziecka? Jak zapewnić mu maksymalny komfort oraz bezpieczeństwo?

Powyżej przedstawiłam wskazówki, dzięki którym przestrzeń domowa może stać się miejscem przyjaznym, bezpiecznym i funkcjonalnym. Cel jest jeden: dziecko ma w pełni uczestniczyć w codziennym życiu.

Przydatne linki

• Dostępność budynków – wytyczne ministerialne
  Ministerstwo Infrastruktury udostępnia dokumenty dotyczące dostępności budynków, w których znajdziesz m.in. zalecenia dotyczące szerokości drzwi Źródło: Ministerstwo Infrastruktury – Dostępność budynków.
• Projektowanie bez barier – poradnik adaptacji wnętrz. Strona Fundacji Integracja oferuje materiały i wskazówki dotyczące tworzenia przestrzeni przyjaznych osobom z niepełnosprawnościami. Można tam znaleźć mnóstwo cennych informacji – Fundacja Integracja.

Adaptacja przestrzeni publicznej

 Projektowanie przestrzeni publicznych powinno odbywać się przy udziale osób niepełnosprawnych i ich rodzin, aby realnie odpowiadało na ich potrzeby.

Podstawa prawna i lokalne wytyczne:

• Warto odnieść się do krajowych wytycznych dotyczących dostępności, takich jak dokumenty Ministerstwa Infrastruktury dotyczące dostępności budynków. Ministerstwo Infrastruktury – Dostępność budynków.
• Fundacja Integracja oferuje materiały oraz poradniki dotyczące adaptacji przestrzeni – Fundacja Integracja.

Edukacja, czyli jak znaleźć odpowiednią szkołę?

Jak zacząć?

W pierwszej kolejności warto udać się do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Po wnikliwej analizie, otrzymasz zaświadczenie o tym jaka szkoła będzie optymalna dla Twojego dziecka. W dokumencie znajdzie się informacja o zalecanym typie placówki. Pamiętaj, że ostateczna decyzja o wyborze szkoły zawsze należy do Ciebie.

W ciągu 14 dni od wystawienia orzeczenia masz prawo odwołać się od decyzji poradni do kuratorium oświaty.

Jeśli nie wiesz, gdzie znajduje się najbliższa poradnia, możesz skorzystać z bezpłatnego wsparcia, w ramach infolinii psychologiczno-pedagogicznej, pod numerem 800 080 222. Tam otrzymasz szczegółowe informacje.

Jaką szkołę wybrać?

Istnieją trzy zasadnicze typy szkół:

• powszechna – publiczna szkoła przeznaczona dla dzieci mieszkających w jej obwodzie
• integracyjna lub z oddziałami integracyjnymi – dla uczniów pełnosprawnych i z niepełnosprawnością. W takiej szkole, na 15–20-osobową klasę przypada 3–5 dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego,
• specjalna – dla dzieci z niepełnosprawnościami. Szkoła specjalna zatrudnia nauczycieli z odpowiednimi kwalifikacjami dostosowanymi do niepełnosprawności uczniów i zapewnia warunki pobytu stosowne do ich niepełnosprawności.

Pamiętaj, że decyzja, do jakiej szkoły będzie uczęszczać Twoje dziecko należy do Ciebie

Na co zwrócić uwagę wybierając szkołę?

• Upewnij się, że wybrana szkoła posiada odpowiednie udogodnienia, takie jak podjazdy, windy czy dostosowane toalety, aby dziecko mogło swobodnie poruszać się po budynku.
• Sprawdź, czy szkoła zatrudnia specjalistów, takich jak pedagodzy specjalni, psychologowie czy terapeuci, którzy mogą wspierać rozwój dziecka.
• Porozmawiaj z kadrą nauczycielską i sprawdź, jakie mają doświadczenie w pracy z dziećmi o podobnych potrzebach.
• Nie wahaj się poprosić o pomoc innych rodziców: Zapytaj o ich doświadczenia.

Szkoła odmówiła przyjęcia dziecka. Co robić?

• Organizację kształcenia specjalnego reguluje art. 127 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe oraz odpowiednie rozporządzenia wykonawcze. Najnowsze z nich to Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 23 stycznia 2025 r.
• Zgodnie z nią, dyrektor obwodowej szkoły podstawowej nie może odmówić przyjęcia dziecka zamieszkałego w obwodzie danej szkoły; także w przypadku szkoły średniej, jeśli uczeń spełnia wymagane kryteria, odmowa nie powinna mieć miejsca.
• Jeśli szkoła nie posiada wolnych miejsc, niestety sytuacji musisz znaleźć inną placówkę.

Dojazd dziecka do szkoły. Czy przysługuje Ci jakieś wsparcie?

• Niezależnie od odległości, gmina ma obowiązek zapewnić Twojemu dziecku bezpłatny transport i opiekę podczas przejazdu do szkoły
• Dzieci i młodzież z upośledzeniem lub niepełnosprawnościami sprzężonymi, które uczęszczają do specjalnego ośrodka opiekuńczo-wychowawczego, mają zagwarantowany bezpłatny transport do ukończenia nauki, ale nie dłużej niż do 25 r.ż.
• Możesz dowozić swoje dziecko samodzielnie, wówczas dopytaj o zwrot kosztów przejazdu.

Przydatny link.

Podróże małe i duże

Czyli krótko i mobilności i transporcie. W tym temacie jest jeszcze sporo do zrobienia, mam tego świadomość. Natomiast poświęcę uwagę temu, co możemy zaoferować Tobie i Twojemu dziecku.

Klikając tutaj dowiesz się o ulgach i uprawnieniach.

Jeśli masz własny pojazd, rozważ platformę najazdową lub specjalne uchwyty do wózka.

Transport publiczny – bywa z nim różnie, ale… warto zwrócić uwagę na miasta przyjazne osobom z niepełnosprawnościami. Czy o laureatach konkursu Access City Award. W Polsce wyróżniono kilka miast, które konsekwentnie inwestują w infrastrukturę przyjazną osobom niepełnosprawnym. Zaliczamy do nich np. Warszawę, Kraków, Łódź, Gdynię czy Poznań . Te metropolie charakteryzują się:

• dostosowaną infrastrukturą publiczną: niskopodłogowy transport publiczny, dostępne budynki użyteczności publicznej i przemyślana architektura przestrzeni miejskiej, która ułatwia poruszanie się wózkiem
• rrogramami wsparcia i inicjatywami lokalnymi: liczne projekty poprawiające dostępność obiektów publicznych oraz aktywne konsultacje z osobami niepełnosprawnymi w celu ciągłego udoskonalania rozwiązań.

Wiem, że to zaledwie kropla w morzu potrzeb…

Natomiast wierzę, w to że świadomość naszego społeczeństwa będzie nieustannie rosła i że nadejdzie lepszy czas. W końcu to my kreujemy nową rzeczywistość – dzięki uwrażliwieniu naszych dzieci.

Polecam mapę online, na której możesz wyszukiwać i oznaczać miejsca dostępne dla osób na wózkach.

Wakacje, podróże…

Warto mierzyć zamiary na siły. Myślę, że możesz zacząć podróże od miast dbających o potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Tutaj znajdziesz listę miast przyjaznych osobom z niepełnosprawnościami.

Wierzę w Ciebie. Wierzę w to, że Twoje dziecko będzie podróżować i zobaczy jaki piękny jest świat.

A na koniec…

Historia która dodaje skrzydeł…

Pewnego dnia, kiedy stałam w korku, włączyłam podcast Pawła Drozda o wyprawie do Nepalu, gościem odcinka był Michał Woroch. Przyznam, że pierwszy raz w życiu cieszyłam się, że przemieszczam się ślimaczym tempem 😊.

Michał Woroch, to  podróżnik, fotograf. Laureat wielu nagród, w tym m.in. nagrody Kolosy 2019 w kategorii Wyczyn Roku przyznawanej przez Kapitułę Kolosów oraz Travelery 2018 w kategorii Podróż Roku.  Jest autorem książek Krok po kroku.  Z Ziemi Ognistej na Alaskę.

Po wysłuchaniu podcastu, zaczęłam szukać więcej informacji na jego temat. Dla mnie jest ogromną inspiracją: odważny, odrobinę szalony, a jednocześnie bardzo zaplanowany. Najbardziej urzekły mnie jego skromność i wytrwałość. Jest konsekwentny nie tylko podczas podróży, ale również w trakcie licznych hospitalizacji czy rehabilitacji.

Zapomniałam dodać, Michał porusza się na wózku, choruje od kilkunastu lat. Natomiast jestem przekonana, że nie jedna w pełni sprawna osoba, nie doświadczy tyle co on.

Jest jednym ze 100 najbardziej wpływowych Polaków z niepełnosprawnością. Organizator projektów podróżniczo-fotograficznych, w ramach których dotarł między innymi do Mongolii, Indii, na Spitsbergen i do większości państw obu Ameryk. Relacje i zdjęcia z jego podróży ukazały się w National Geographic, Adventure Journal, Explorersweb, Traveler, Podróże, Globetrotter, Zwierciadło i Duży Format.

Zdradzę Ci pewien sekret, czasami (baaaardzo rzadko ;))  scrolluję  social media, w tym jego profil i ostatnio zobaczyłam jak nurkuje na Bali…

„Ale to, co najbardziej lubię w nurkowaniu, to nie tylko piękne widoki i poczucie lekkości. To również, a może przede wszystkim, przesuwanie własnych granic. Dosłownie wchodzimy do świata, który nie jest nasz. Świata ekstremalnego dla człowieka. To konfrontacja ze strachem i własnymi ograniczeniami. A gdy wynurzamy się na powierzchnię, umysł eksploduje satysfakcją, a w głowie pojawia się myśl: „Zrobiłam/zrobiłem coś wyjątkowego”. To uczucie przenosi się na życie codzienne, bo jeśli poradziliśmy sobie pod wodą, to znaczy, że możemy i mamy siłę zmierzyć się z czymś innym.”- Michał Woroch

źródło zdjęcia Wheelchairtrip

Ogromnie polecam jego blog, np. MOŻESZ / Wyprawa o tym, że bariery są tylko w głowieDlaczego? Bo najtrudniej jest zacząć. Pokonać siebie i wyjść ze strefy komfortu.

A jeśli stoisz w korku, KONIECZNIE posłuchaj o jego wyprawie do Nepalu.

To byłoby chyba na tyle. Wierzę, że ten wpis będzie dla Ciebie pomocny.

Uwierz to, że MOŻESZ!!! Ściskam ogromnie

Moją misją jest edukacja. Aby dzieciom żyło się lżej, aby były akceptowane.